آیا اختلال اضطراب اجتماعی درمان دارد
اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟
اختلال اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder) نوعی اختلال اضطرابی است که با ترس شدید و مداوم از قضاوت شدن، تحقیر یا طرد شدن در موقعیتهای اجتماعی شناخته میشود. این ترس فراتر از استرس معمول است و میتواند عملکرد شغلی، تحصیلی و روابط فرد را بهطور جدی مختل کند.
آیا اضطراب اجتماعی واقعاً درمانپذیر است؟
پاسخ علمی و قطعی این است:
بله، اختلال اضطراب اجتماعی درمان دارد، مطالعات روانشناسی نشان میدهد که با درمان مناسب:
- شدت اضطراب بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد
- افکار منفی اصلاح میشوند
- فرد توانایی حضور در جمع و تعامل اجتماعی را بازیابی میکند
- در بسیاری از موارد حتی بهبودی پایدار و طولانیمدت حاصل میشود.
روشهای درمان اختلال اضطراب اجتماعی
درمان شناختی رفتاری (CBT)
موثرترین و پرکاربردترین روش درمان اضطراب اجتماعی است، در این روش:
- افکار منفی و تحریفشده شناسایی میشوند
- رفتارهای اجتنابی اصلاح میشوند
- فرد مهارتهای اجتماعی را بهصورت عملی تمرین میکند
- تحقیقات نشان میدهد CBT بالاترین میزان موفقیت را در درمان اضطراب اجتماعی دارد.
دارودرمانی
در موارد متوسط تا شدید، پزشک ممکن است دارو تجویز کند، از جمله:
- داروهای ضدافسردگی (مانند SSRIها)
- داروهای ضداضطراب (در شرایط خاص و کوتاهمدت)، که این داروها :
- علائم جسمی اضطراب را کاهش میدهند
- به شروع مؤثر رواندرمانی کمک میکنند
- نکته مهم: مصرف دارو باید حتماً تحت نظر پزشک باشد.
مواجهه درمانی (Exposure Therapy)
در این روش، فرد بهصورت تدریجی و کنترلشده با موقعیتهای اجتماعی ترسناک روبهرو میشود. این کار باعث میشود:
- مغز یاد بگیرد موقعیت اجتماعی خطرناک نیست
- اضطراب به مرور کاهش یابد
آموزش مهارتهای اجتماعی
برخی افراد به دلیل اضطراب اجتماعی:
- مهارت شروع گفتگو
- ابراز نظر
- نه گفتن را بهخوبی نیاموختهاند. آموزش این مهارتها بخش مهمی از درمان است.
درمان اضطراب اجتماعی چقدر طول میکشد؟
مدت درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- شدت اضطراب
- سن شروع اختلال
- همکاری فرد در درمان
- وجود مشکلات همزمان (افسردگی، پانیک، اضطراب فراگیر)
که در دو روش درمانی تقریبا مدت زمان درمان به صورت زیر است:
- CBT: بین ۱۲ تا ۲۰ جلسه
- دارودرمانی: چند ماه تا یک سال (در صورت نیاز)
آیا اضطراب اجتماعی بدون درمان خوب میشود؟
در برخی موارد خفیف ممکن است علائم کاهش یابد، اما در اغلب افراد:
- اضطراب مزمن میشود
- اجتنابها بیشتر میشوند
- اعتمادبهنفس کاهش مییابد
آیا اضطراب اجتماعی بهطور کامل از بین میرود؟
هدف ازدرمان:
- حذف کامل ترس نیست
- بلکه مدیریت اضطراب و افزایش کیفیت زندگی است
- بسیاری از افراد بعد از درمان:
- همچنان کمی استرس طبیعی دارند
- اما دیگر زندگیشان تحت کنترل اضطراب نیست
- نقش سبک زندگی در درمان اضطراب اجتماعی
- در کنار درمان تخصصی، این موارد بسیار کمککنندهاند:
- خواب منظم
- فعالیت بدنی
- کاهش کافئین
- تمرین ذهنآگاهی (Mindfulness)
- خودگویی مثبت